Жайкы лагердин катышуучулары ар түрдүү үйрөнүү ыкмаларын колдонушту

Кыргызстандагы Ысык-Көлдүн жээгиндеги «Синегорье» пансионатында кызуу талкуулар болуп өттү. Бул пансионат Борбордук Азиянын ортосунда жайгашкандыгына карабастан, талкуулар жалаң гана англис тилинде жүргүзүлдү. 
 
Бул кызуу талкууну, Борбордук Азия Университетинин (БАУ) жайкы лагерине тиешелүү экендигин аныктаган ачык саргылт футболкачан окуучулар тобу жүргүздү. Жайкы лагерге 850 талапкерден конкурстун негизинде тандалып алынган Тажикистандык, Кыргызстандык жана Казакстандык 76 жөндөмдүү мектеп окуучулары катышты. 
 
Summer camp participants playing a narrative game during lunch break.
 
Жайкы лагердин ишин эл аралык кызматчылар жамааты камсыздады. Лагерь катышуучуларга англис тили жана математика боюнча билимдерин жогорулатуу, жогорку окуу жайларына тапшыруу үчүн керектүү жана пайдалуу маалымат жана кеңеш алуу, жигердүү эс алуу жана ар кыл иш чараларга катышуу сыяктуу уникалдуу мүмкүнчүлүктөрдү берди.
 
Казакстандын Текели шаарынан келген жайкы лагердин катышуучусу Виктория Артюшенко, лагерди уникалдуу мүмкүнчүлүк катары баяндап айтты: «Бир эле жума ичинде англис тилин өркүндөтө алдым. Жадагалса, математика сабагынын учурунда дагы жаңы сөздөрдү үйрөнүп жатам! Мен бул жерде көптөрү менен достоштум, бири бирибизге жардамдашып, жаңы нерселерди үйрөнүп жатабыз». Виктория Текели шаарынын №3 мектебинде окуйт жана келечекте чет өлкөдө окуп, котормочу болгусу келет. 
 
US English Instructor Samina Lakhani working one-on-one with students during class.
 
«БАУнин жайкы лагери, окуу аудиторияларында болобу, жигердүү эс алуу учурунда болобу же катышуучулар арасында тажрыйба жана ой-пикир алмашуу учурунда болобу, билим алуу үчүн көптөгөн мүмкүнчүлүктөрдү сунуштады», - деди жайкы лагердин мүдүрү Мырза Каримов (Кыргызстан).
 
42 саат англис тили боюнча сабак жана англис тили чөйрөсүнө толугу менен чөмүлүүнү камтыган жайкы лагердин негизги максаттарынын бири – катышуучулардын англис тили боюнча билимин жогорулатуу болду. 
 
“Борбордук Азия – ар түрдүү улуттардын мекени. Бул жерде орус тилинде жана улуттук тилдерде сүйлөшөт, көбү эки же үч тилде дагы сүйлөйт. Глобалдашуунун өсүүсүнөн улам, англис тили, ага ээ болгон адамдар үчүн жаңы мейкиндиктерди ачкан тилдердин дагы бири, - деди БАУнин академиялык маселелер боюнча деканы Арифф Качра, - БАУ дагы, бир катар башка университеттердин катарында, англис тилинде билим алууну сунуштайт. Англис тили чөйрөсүнө толугу менен чөмүлүү – катышуучулардын дүйнөлүк деңгээлде атаандаштыкка ылайыктуулугун камсыздоо үчүн каралган жайкы лагердин негизги элементтеринин бири болду». 
 
Катышуучулар арасында өз ара көзөмөлдү мүмкүн кылган жарыш жана көңүл ачууга негизделген тутум жоопкерчиликтүү мамилени камсыз кылды. 
 
«Лагердин башында катышуучулардын ар бирине «Мониполия» оюнунда колдонулган 100 «доллар» таратылган. Англис тилинен башка тилде сүйлөгөн катышуучуну кармаган учурда, кызматчылар жана катышуучулар андан бир «доллар» алышты», - деп тушүндүрдү БАУнин жайкы лагеринин программалар боюнча жетекчиси Малайка Джайлз. 
 
Tajik teacher Bunyod Tusmatov challenging students with new mathemical concepts in English
 
Ошону менен катар, лагерь алкагында 24 сааттык математика боюнча программа каралган. Программа катышуучулардын ар турдүү билим деңгээлин эске алуу менен, жаңы билимдерди аудитория сыртында колдонуу мүмкүнчүлүгүн берди. Англис тили жана математика сабактары учурунда тапшырмаларды башкалардан биринчи аткарган катышуучуларга кошумча, татаалыраак тапшырма берилди. Кошумча жардамга муктаж катышуучулар үчүн атайын математика сабактары өткөрүлдү. Көңүл ачуу иш чаралары учурунда математика түшүнүктөрүнүн колдонулуусу каралды, спорттук иш чаралар учурунда топко болгон соккунун күчүн жана бурчун эсептөө.
 
Тажикистандын Душанбе шаарынан келген Нигина Холова жайкы лагерде сунушталган мүмкүнчүлүктөрдөн толугу менен пайдаланды: «Мен үчүн англис тилин тил ээлери менен үйрөнүү маанилүү. Мектептен сырткары чөйрөдө билим алуу жана башка өлкөлөрдөн келген курбулар менен чогуу алган билимди практика жүзүндө колдонуу абдан кызыктырды. Жалгыз гана англис тили жана математиканы өркүндөтүү үстүндө иштебестен, университеттерге тапшырууга дагы даярдык көрүп жатабыз. Бул мен үчүн абдан пайдалуу, анткени медициналык университетке тапшырууну пландаштарып жатам». 
 
Нигина – БАУнин жайкы лагеринин аркасы менен Кыргызстанга биринчи жолу келген көптөгөн мектеп окуучулардын бири болду. Ага англис тили сабагы жана кечки иш чаралар айрыкча жакты. 
 
Volleyball was one of many sports activities at the UCA Summer Camp where students practiced mathematical concepts while having fun.
 
Жайкы лагердин аркасы менен Кыргызстандын Куршаб жергесинен келген Бурмакан Жакыпова англис тили боюнча такшалып калгандыгын билдирди: «Мен дээрлик уялчак адаммын, бирок жайкы лагердин катышуучуларынын көбү менен достоштум. Англис тили сабагында уялбастан жооп бере баштадым. Лагерь аяктаганда кийин дагы да чечкиндүү болуп, англис тилинде көбүрөөк китеп окуйм деген үмүттөмүн». Бурмакандын лагерге катышуу максаты – англис тилин өркүндөтүү болду. Москва же Кыргызстандагы университеттердин биринде эл аралык мамиле боюнча билим алууну самайт. 
 
«Башында жалгыз гана англис тилинде сүйлөө – мен үчүн кыйын болду, азыр болсо сүйлөшүү мен үчүн жеңил болуп калды, - деди Тажикистандын Душанбе шаарынан келген Мурод Коимдодов, - Мага айрыкча пикир таймаштар жакты, анткени ар кыл темаларга талкуу жүргүзүп, критикалык ой-жүгүртүүбүздү өркүндөтө алдык».
 
Students making paper aeroplanes as part of an interactive activity during an evening session on how to choose a good University.
 
Мурод англис тилин жана математиканы дагы да өркүндөтүүгө үмүт кылат жана окуусун Казакстан же Орто-Жер деңиз өлкөлөрүндө улантууну самайт.
 
Кызматчылар санынын катышуучулардын санына болгон катнашы бирге-төрт болгондуктан катышуучуларды чакан топтордо окутуу мүмкүн болду. Талкуу же башка иш чаралар учурунда үч-төрт катышуучудан тузулгөн топторго тарбиячылар дагы кошулду.
 
 «Бул ыкма катышуучуларга оозеки тилди өнүктурүү, ал эми бизге – катышуучулар менен тыкыс байланыш түзүү мүмкүнчүлүгүн берди», - деп өз ой-пикири менен бөлүштү БАУнин жайкы лагеринин тарбиячысы Канадалык Амина Фидай.
 
Жайкы лагердин катышуучуларынын көбү башка өлкөлордөн келген курбулары менен достук мамиле түзүштү. Бир коттеджде ар башка өлкөлөрдөн келген катышуучулар экиден же төрттөн жашады, ал эми лагердин алкагындагы иш чараларга катышуу милдеттүү болгондуктан, катышуучулар ортосунда тажрыйба алмашуу мүмкүн болду. 
 
Мурод жаңы досторунан үйрөнгөнүн мындайча баяндады: «Көптөгөн Кыргызстандык жана Казакстандык мектеп окуучулары менен дорстоштум. Бир бирибизге көптөгөн окуяларды айтып бердик, улуттук маданияттар тууралуу маектештик. Бардыгыбыз Борбордук Азиядан болгондуктан, айырмачылыктан көп окшош жактарды аныктадык».